Meer over het virus
Wat is HPV?
HPV staat voor humaan papillomavirus. Er zijn meer dan 100 typen van het virus. Sommige geven een hoog risico op HPV-gerelateerde aandoeningen, zoals kanker. Andere typen geven een laag risico op deze gevolgen. Ze kunnen wel wratjes op de handen en voeten veroorzaken.1
Belangrijk!
Een aanhoudende infectie met HPV kan bijdragen aan het ontstaan van sommige soorten kanker en andere aandoeningen, zoals genitale wratten.2
Wie kan HPV krijgen?
Iedereen kan met HPV in aanraking komen
80-90% van de mensen raakt in zijn of haar leven besmet. Meestal ruimt je lichaam het virus binnen twee jaar op, maar niet altijd.2
Hoe wordt HPV overgedragen?
Het virus verspreidt zich via intiem huid-op-huid contact
HPV is zeer besmettelijk. Vaak krijg je het tijdens seks met een besmet persoon. Het kan gebeuren tijdens vaginale, anale of orale seks, maar ook door huid-op-huid contact tijdens het vrijen. Genitale wratten kun je zelfs krijgen door dezelfde handdoek te gebruiken als iemand die besmet is met HPV.1-3
Je kunt HPV hebben zonder klachten te ervaren. Zelfs als je niets merkt van het virus, kun je het aan iemand anders doorgeven.4
Word je ziek van HPV?
Sommige typen kunnen specifieke soorten kanker en andere aandoeningen veroorzaken
Als je langere tijd een hoog-risico HPV-type in je lichaam hebt, dan kan dit specifieke soorten kanker veroorzaken. Bij vrouwen gaat het om kanker aan de vagina, vulva, baarmoeder, anus, mond en keelholte. Bij mannen kanker aan de anus, penis, mond en keelholte.2
Genitale wratten worden veroorzaakt door laag-risico typen van HPV. Deze wratjes groeien op en rond de geslachtsorganen bij mannen en vrouwen. Ze kunnen jeuk, pijn of een brandig gevoel geven. 90% van de wratten verdwijnt binnen twee jaar vanzelf. Alleen als je veel klachten hebt krijg je een behandeling.3
~1 op de 13
gevallen van kanker is veroorzaakt door HPV5,6
~1.500 mensen
krijgen per jaar kanker door HPV7
~48.600 diagnoses
van genitale wratten per jaar (gebaseerd op data uit 2023)3
Vaccinatie helpt beschermen tegen kankersoorten, veroorzaakt door de HPV-typen die in het vaccin zijn opgenomen. Niet alle genoemde aantallen vallen volledig onder de goedgekeurde indicatie van het vaccin.9
Een virus dat kanker kan veroorzaken?
Sommige soorten kanker ontstaan vaker door HPV
Het virus veroorzaakt ongeveer:7
- 100% van de gevallen van baarmoederhalskanker
- 88% van de gevallen van anuskanker
- 78% van de gevallen van vaginakanker
- 50% van de gevallen van peniskanker
- 31% van de gevallen van mond- en keelkanker
- 25% van de gevallen van schaamlipkanker
Bescherming tegen de gevolgen van HPV
Er zijn meerdere manieren om jezelf of je kind te helpen beschermen
Test je kennis
Waar kun je op letten?
Herken de signalen van HPV-gerelateerde ziekte
In de meeste gevallen merk je niets van een besmetting met HPV en ruimt het lichaam het virus vanzelf op. Soms gebeurt dit niet en kan het later bepaalde vormen van kanker of genitale wratten veroorzaken.4
De eerste klachten van ziekte door HPV zijn:4
-
Bij kanker:
een branderig gevoel, bloedingen, pijn en afwijkingen aan anus, penis, schaamlippen en in de mond- of keelholte.2 -
Bij wratten bij de geslachtsorganen:
jeuk en irritatie in dit gebied. -
Bij wratten op de stembanden of in de luchtwegen:
ademhalingsproblemen.
Wat kan ik doen tegen HPV?
Bijna 1.100 vrouwen en bijna 400 mannen per jaar in Nederland ontwikkelen kanker door het virus.2 Je kunt jezelf op drie manieren tegen de gevolgen van HPV beschermen:2
- Door mee te doen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker
- Door een condoom te gebruiken tijdens de seks*
- Vaccineren tegen de gevolgen van HPV. Ook als je ouder bent dan 18 jaar.*
Veelgestelde vragen
Ja. Mannen kunnen HPV krijgen en doorgeven. Net als vrouwen krijgen zij vaak geen klachten en merken ze niet wanneer zij besmet zijn.4
Sommige HPV-typen kunnen bij mannen leiden tot specifieke soorten kanker, zoals anuskanker, peniskanker en mond- en keelkanker.2
HPV-vaccinatie helpt niet beschermen tegen penis- en mond- en keelkanker.8
Bij de meeste mensen wordt HPV vanzelf door het lichaam opgeruimd. Dit gebeurt meestal binnen 2 jaar en je hebt vaak geen klachten.2
Bij wie het virus niet wordt opgeruimd, kan het later specifieke soorten kanker of genitale wratten veroorzaken. Jaarlijks krijgen meer dan 1.100 vrouwen en bijna 400 mannen in Nederland kanker door HPV. Genitale wratten komt veel vaker voor. Bij ongeveer 48.600 mensen werd dit in 2023 vastgesteld in Nederland.2,3
Er bestaat geen medicijn dat HPV uit het lichaam verwijdert. Bij de meeste mensen wordt het virus vanzelf door het lichaam opgeruimd. Wanneer je een HPV-gerelateerde ziekte hebt, kan een behandeling nodig zijn. Welke behandeling dit is, wordt in overleg met jouw arts bepaald.2
Bespreek dit met je arts. Seks is meestal mogelijk, maar het is belangrijk om:
- Eerlijk te zijn tegen je partner,
- Bescherming te gebruiken,
- Geen seks te hebben bij zichtbare klachten of wratten.
*Voetnoot
- Condooms beschermen niet volledig tegen een HPV-infectie.2
- Vaccinatie kan bescherming bieden tegen ziektes die worden veroorzaakt door HPV-typen die in het vaccin zittten.8
Referenties
- RIVM; Baarmoederhalskanker en HPV; Geraadpleegd op 6 mei 2026 via: https://www.rivm.nl/bevolkingsonderzoek-baarmoederhalskanker/baarmoederhalskanker-hpv
- RIVM; HPV – Humaan Papillomavirus; Geraadpleegd op 6 mei 2026 via: https://www.rivm.nl/hpv-humaan-papillomavirus
- RIVM; Genitale wratten; Geraadpleegd op 6 mei 2026 via: https://www.rivm.nl/genitale-wratten
- RIVM; HPV; Geraadpleegd op 6 mei 2026 via: https://rijksvaccinatieprogramma.nl/infectieziekten/hpv
- IARC; Global Cancer Observatory; Geraadpleegd op 6 mei 2026 via: https://gco.iarc.who.int/today/en/dataviz/pie?mode=population&group_populations=0
- Meng,X. et al. (2025). Global Burden and Incidence Trends in Cancers Associated with Human Papillomavirus Infection: A Population-Based Systematic Study. Pathogens. 2025 Sep 3;14(9):880. doi: 10.3390/pathogens14090880.
- RIVM; HPV: feiten en cijfers; Geraadpleegd op 6 mei 2026 via: https://www.rivm.nl/hpv-humaan-papillomavirus/feiten-en-cijfers
- RIVM; Vaccineren tegen HPV; Geraadpleegd op 6 mei 2026 via: https://rijksvaccinatieprogramma.nl/vaccinaties/hpv
- RIVM; HPV-vaccinatie; Geraadpleegd op 6 mei 2026: https://www.rivm.nl/hpv-humaan-papillomavirus/vaccinatie-hpv
NL-NON-03515 | Mei 2026