Veelgestelde vragen
Lees antwoorden over pneumokokken, symptomen, risico’s en de veiligheid van vaccinatie.
Pneumokokken
Pneumokokken zijn bacteriën. Er bestaan meer dan 90 verschillende typen pneumokokken. De bacterie is van mens-op-mens overdraagbaar. Pneumokokkenziekte is de verzamelnaam van een aantal ziekten die je van pneumokokken kunt krijgen, bijv. neus-bijholte-, oor- en longontsteking.4
Veel mensen dragen pneumokokken voor een kortere of langere tijd bij zich zonder daar ziek van te worden. Dragers van pneumokokken kunnen via de lucht (hoesten, niezen, speekseldruppeltjes) en via direct contact anderen besmetten.4
Pneumokokken symptomen kunnen variëren. Eventuele eerste verschijnselen van ziekte kunnen koorts of een luchtweginfectie zijn. Verder kunnen pneumokokken een lichte oorontsteking, zware longontsteking of bloedvergiftiging veroorzaken.1
Kinderen jonger dan 5 jaar (met name kinderen jonger dan 2 jaar) en personen van 60 jaar of ouder hebben een verhoogde kans op pneumokokkenziekte, vaak met risico op ernstig beloop. Hetzelfde geldt voor:
- personen zonder milt of een goed werkende milt (bijv. mensen met sikkelcelziekte);
- personen met een cochleair implantaat (gehoorprothese);
- personen met lekkage van hersenvocht;
- personen met een minder goed werkend afweersysteem;
- personen met longschade na COVID-19-infectie.5
Ben je benieuwd of pneumokokkenvaccinatie voor jou wordt aanbevolen? Vul dan de check in.
Pneumokokkenvaccinatie
De pneumokokkenprik heeft een hanteerbaar veiligheidsprofiel volgens het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en de European Medicine Agency (EMA). De pneumokokkenprikken zijn uitgebreid getest op veiligheid volgens strenge internationale regels.6
Bijwerkingen van de pneumokokkenprik zijn mild. Zo kan je wat pijn, een rode plek of lichte zwelling hebben op de plaats van de prik. Ook kan je griepachtige verschijnselen zoals, hoofdpijn, lichte koorts of spierpijn krijgen.6
Wanneer je dit jaar een brief van de huisarts voor de pneumokokkenprik ontvangt is de prik gratis. Heb je eerder een uitnodiging ontvangen? De uitnodiging voor de gratis pneumokokkenprik, blijft geldig tot en met de leeftijd van 79 jaar.7 Behoor je tot een medische risicogroep en val je buiten het programma? Afhankelijk van je verzekering, kun je met een medische aandoening zoals COPD mogelijk vergoeding voor pneumokokkenvaccinatie ontvangen.3 Voor meer informatie neem contact op met je behandelend arts.
- Gezondheidsraad. Vaccinatie tegen pneumokokken voor ouderen, 2018
- Shea et al., Rates of pneumococcal disease in adults with chronic medical conditions, 2014
- Farmacotherapeutisch Kompas, https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/algemeen/regeling-zorgverzekering, geraadpleegd feb 2022
- RIVM. https://www.rivm.nl/pneumokokken, geraadpleegd juli 2023
- RIVM. https://lci.rivm.nl/richtlijnen/pneumokokkenziekte, geraadpleegd juli 2023
- CBG MEB, https://www.cbg-meb.nl/onderwerpen/medicijninformatie-vaccinaties/pneumokokkenprik-voor-ouderen, geraadpleegd juni 2022
- RIVM. https://www.rivm.nl/pneumokokken/professionals/vragen-en-antwoorden, geraadpleegd juli 2023
NL-NON-02401 | datum laatste update: september 2025